11 Eylül 2025 Tarihli Yargıtay 4. Hukuk Dairesi Kararı Uyarınca Yargıtay’ın Hatır Taşıması İndirimi Konusundaki Yaklaşımı

Giriş

Yargıtay’ın incelediğimiz kararı, trafik kazalarından doğan tazminat davalarında sıkça gündeme gelen “hatır taşıması indirimi” kavramının sınırlarını belirlemesi açısından önemlidir. Kararda, özellikle sigorta şirketi ve karşı araç sürücüsünün bu indirimden yararlanıp yararlanamayacağı tartışılmıştır.

Olay ve İlk Derece Mahkemesi Kararı

Davacı, yolcu olarak bulunduğu motosiklete davalıların aracı çarpmış, kaza nedeniyle yaralanarak maddi ve manevi zararlarının tazminini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, tarafların arkadaş olmaları sebebiyle tazminata “hatır indirimi” uygulayarak davayı kısmen kabul etmiştir. Manevi tazminat yönünden de davacı lehine hüküm kurulmuştur.

Kanun Yararına Temyiz ve Yargıtay’ın Değerlendirmesi

Adalet Bakanlığı, verilen kararı “kanun yararına temyiz” etmiş; Yargıtay ise, hatır indiriminin yalnızca yolcuyu hatır için taşıyan araç yönünden uygulanabileceğini vurgulamıştır. Somut olayda davacı, davalıların aracında değil karşı taraftaki motosiklette yolcu olduğundan, davalı sürücü ve sigorta şirketi lehine hatır indirimi yapılmasının hukuka aykırı olduğu belirtilmiştir. Yargıtay, bu gerekçeyle kararı kanun yararına bozmuştur.

Hukuki Tartışma

Hatır taşıması, Türk Borçlar Kanunu m. 51 ve Karayolları Trafik Kanunu m. 87 hükümleri uyarınca, karşılıksız olarak yapılan taşımaları ifade eder. Bu durumlarda hâkim, tazminattan hakkaniyete uygun bir indirim yapabilir. Ancak bu indirim, yalnızca yolcunun gerçekten “hatır için” taşındığı durumlarda geçerlidir. Nitekim öğretide ve içtihatlarda da hatır indiriminin üçüncü kişilere –örneğin karşı araç sürücüsüne veya sigorta şirketine– uygulanamayacağı kabul edilmektedir.

Kararın Önemi

Yargıtay’ın bu kararı, uygulamada zaman zaman genişletici yorumlarla sigorta şirketlerinin lehine kullanılan hatır indiriminin sınırlarını netleştirmiştir. Böylece hem mağdur yolcuların tazminat hakkının korunması hem de sigortacılık sisteminde hakkaniyetin sağlanması amaçlanmıştır. Ayrıca karar, mahkemelerin indirim uygularken taşımanın kimin menfaatine yapıldığını dikkatle değerlendirmesi gerektiğini göstermektedir.

Sonuç

Sonuç olarak karar, tazminat hukukunun temel ilkeleriyle uyumlu bir yaklaşım sergilemekte ve mağdurun korunmasına öncelik tanımaktadır. Hatır indiriminin sınırlarını çizerek sigorta şirketlerinin sorumluluğunu daraltıcı yorumların önüne geçmesi, kararın hem öğretide hem de uygulamada önemli bir referans noktası olmasını sağlayacaktır.

KAYNAKÇA

https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/09/20240911-5.pdf