sosyal medya

Sosyal Medyada 15 Yaş Sınırı ve Yaş Doğrulama: Yeni Yönetmelik 1 Kasım 2026’da Yürürlükte

Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik”, 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Yönetmelik 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir (md. 13).

Daha önce LinkedIn’de paylaştığımız “Sosyal Medya ve Oyun Platformlarında Yeni Dönem” başlıklı değerlendirmemizde ele aldığımız düzenlemelerin sosyal ağ sağlayıcılar bakımından uygulama esasları, bu Yönetmelikle somut hâle gelmiştir. Aşağıda Yönetmeliğin öne çıkan hükümlerini özetliyoruz.

Dayanak ve Kapsam

  • Dayanak: 5651 sayılı Kanun’un ek 4. maddesinin yedinci, yirminci ve yirmi beşinci fıkraları (md. 3).
  • Kapsam: Türkiye’den erişilebilen yurt içi veya yurt dışı kaynaklı tüm sosyal ağ sağlayıcılar ve kullanıcılar (md. 2).
  • Çocuk: Daha erken yaşta ergin olsa bile on sekiz yaşını doldurmamış kişi (md. 4/1-ç).

1. 15 Yaş Altına Hizmet Yasağı

Sosyal ağ sağlayıcı, on beş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz (md. 5/1). Yaş doğrulaması sonucunda 15 yaşını doldurmadığı tespit edilen çocukların hesap açılış talepleri reddedilir (md. 6/4-a).

2. e-Devlet Üzerinden Yaş Doğrulama

  • Sağlayıcı, hesap oluşturma aşamasında kullanıcının yaşını yaş doğrulama belirteci ile doğrulamak zorundadır (md. 6/2).
  • Belirteç e-Devlet Kapısı üzerinden üretilir ve yalnızca kullanıcının 15 yaşını, 15 yaşını doldurmuşsa 18 yaşını doldurup doldurmadığı bilgisini içerir; başkaca kişisel veri içermez (md. 7/1).
  • Yaş doğrulamada kimlik tespiti yerine yalnızca yaş eşiğinin belirlenmesine imkân tanıyan yöntemler kullanılır (md. 5/3).
  • Doğrulanmış bir hesabın yaş aralığına aykırı kullanıldığına dair makul şüphe bulunursa hesap askıya alınır; yeniden kullanım için belirteçle yeni doğrulama gerekir (md. 6/3).

3. 15–18 Yaş Arası Çocuklara “Ayrıştırılmış Hizmet”

15 yaşını doldurmuş çocuk hesaplarında uygulanacak başlıca kurallar şunlardır (md. 8/5):

  • Bağımlılık geliştirme etkisi doğurabilecek hizmet sunulamaz.
  • Hesaplar varsayılan olarak gizli açılır; kamuya açık hesap seçeneği sunulamaz.
  • Takipçi ve takip edilen bilgileri, hesap sahibi çocuk dışındakilerce görülemez.
  • Çocuğa yalnızca takip ettiği hesaplar mesaj gönderebilir; “görüldü” bilgisine yer verilemez.
  • Telefon rehberi, e-posta adres defteri ve diğer platformlardaki kişi listeleri hesapla senkronize edilemez; çocuk hesabı başka hesaplara takip için önerilemez.
  • Profil fotoğrafı, paylaşımlar ve görsellerin ekran görüntüsünün alınmasını önleyen teknik tedbirler alınır.
  • Canlı yayın açma özelliği sunulamaz.
  • Kaydırma, dokunma veya kendiliğinden ardışık içerik sunan arayüzler (sonsuz akış vb.) kullanılamaz.
  • Çocuğun kişisel verileri profilleme veya kişiselleştirilmiş ticari reklam faaliyetlerine konu edilemez.

4. Ebeveyn Kontrol Araçları

Sağlayıcılar; hesap ve özellik ayarlarının kontrolü, satın alma ve ücretli üyelik gibi işlemlerin ebeveyn onayına bağlanması ve harcama limiti belirlenmesi, kullanım süresinin izlenip sınırlandırılması ile konum paylaşımına ilişkin mekanizmaları içeren ebeveyn kontrol araçları sunmakla yükümlüdür (md. 9/3). Araçlar Türkçe sunulur, etkinleştirildiğinde çocuğa açıkça bildirilir ve ebeveynin bilgisi olmadan çocuk tarafından devre dışı bırakılamaz (md. 9/4). Ebeveyn kontrol araçlarının sunulması, ayrıştırılmış hizmet yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz (md. 9/1).

5. Hesap Askıya Alınırsa veya Kapatılırsa: Başvuru ve İtiraz Yolu

Doğrulanmış bir hesabın belirlenen yaş aralığına aykırı kullanıldığına dair makul şüphe bulunması hâlinde sosyal ağ sağlayıcı hesabı askıya alır; hesabın yeniden kullanılabilmesi için e-Devlet üzerinden üretilen yaş doğrulama belirteciyle yeniden yaş doğrulaması yapılması gerekir (md. 6/3). Kullanıcı, bu işleme ve diğer kararlara karşı Yönetmeliğin öngördüğü başvuru ve itiraz yolunu kullanabilir:

  • Neye itiraz edilebilir? Yaş doğrulama sonucuna, hesabın askıya alınmasına veya kapatılmasına ve ayrıştırılmış hizmet kapsamında uygulanan tedbirlere (md. 10/1).
  • Kimler başvurabilir? Sosyal ağ sağlayıcı tarafından hakkında işlem gerçekleştirilen kişiler (md. 10/2).
  • Nasıl bir mekanizma? Sağlayıcı, itirazların alınması ve hızla sonuçlandırılması için Türkçe dil seçeneği bulunan, ücretsiz ve erişilebilir bir başvuru ve itiraz mekanizması kurmakla yükümlüdür (md. 10/1).
  • İnsan incelemesi: Başvuru ve itirazlar tamamen otomatik sistemlerle incelenemez; anlamlı insan incelemesine tabi tutulur (md. 10/3).
  • Veriler korunur: Başvuru veya itiraz sonuçlanıncaya kadar hesaba ait içerik ve kişisel veriler silinmez (md. 10/4).
  • Sonraki adımlar: Sağlayıcının yapacağı bildirimde, başvuru veya itiraz sonucuna karşı Siber Güvenlik Başkanlığına şikâyette bulunulabileceği ve yargı yoluna başvurulabileceği belirtilir (md. 10/5).
  • Şeffaflık: Sağlayıcı; başvuru ve itiraz sayısı, kabul oranı ve ortalama sonuçlandırma süresine ilişkin verileri yıllık olarak Başkanlığa bildirir ve internet sitesinde yayımlar (md. 10/6).

Mevcut hesapların geçiş sürecinde 15 yaşını doldurmadığı tespit edilerek kapatılan hesaplara ait veriler de, itiraz yoluna başvurulmuşsa itiraz sonuçlandıktan sonra, başvurulmamışsa gecikmeksizin silinir (geçici md. 1/1-a). Bu nedenle hesabı askıya alınan veya kapatılan kullanıcıların itiraz yolunu zamanında değerlendirmesi önem taşır.

6. Yaptırım

Yükümlülüklere uyulmaması hâlinde 5651 sayılı Kanun’un ek 4. maddesinin ilgili hükümleri uygulanır. Yaptırımdan önce sağlayıcıya aykırılık bildirilir ve giderilmesi için makul süre verilir; yaptırımın belirlenmesinde aykırılığın ağırlığı, süresi, etkilenen çocuk sayısı ve iyi niyetli uyum çabası dikkate alınır (md. 11).

7. Mevcut Hesaplar: 31 Mart 2027’ye Kadar Doğrulama

Yürürlük tarihinden önce açılmış hesaplar, 31 Mart 2027 tarihine kadar en az bir kez yaş doğrulama belirteciyle doğrulanacaktır. 15 yaşını doldurmadığı tespit edilen çocukların hesapları bilgi verilerek kapatılır; 15 yaşını doldurmuş çocukların hesapları ise ayrıştırılmış hizmet esaslarına tabi olur (geçici md. 1).

Kimleri İlgilendiriyor?

Yönetmelik; Türkiye’den erişilebilen sosyal ağ sağlayıcılarını doğrudan bağlarken, bu platformlar üzerinden hedefli reklam yürüten markaları ve ajansları, çocuklara yönelik dijital hizmet sunan işletmeleri ve ebeveynleri de yakından ilgilendirmektedir. Yaş doğrulama süreçlerinde veri minimizasyonu ilkesinin öne çıkması, düzenlemenin KVKK uyum çalışmalarıyla birlikte ele alınmasını gerekli kılmaktadır.

Kaynaklar

Bu bülten genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut durumunuza ilişkin değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir