Türkiye ve Almanya Arasında Miras Hukuku Süreçleri
ALMANYA İLE TÜRKİYE ARASINDA MİRASA DAİR SORULAR Mirasçının miras hakkı kanunlar ile teminat altına alınmıştır. Bu hususta her ülkenin kendi mevzuatı uygulanır. Yabancı devletlerde yaşayan ve vefat eden kişinin mirasçılarından bu hususlarda çok sayıda soru almaktayız. Bu soruları cevaplamak amacıyla yabancılık unsuru taşıyan miras konusunda; ana hatlarıyla bilgi ve tecrübemizi paylaşmak istedik.
Veraset belgesi diğer adıyla mirasçılık belgesinin tanımıyla başlayalım. Vefat eden kişinin mirasçılarının sulh hukuk mahkemesi veya noterden aldıkları mirasçılık paylarını gösteren belgeye veraset belgesi denir. Veraset belgesi almak için belirlenmiş bir süre yoktur. Mirasçı kamu kurumlarında işlem yapabilmek için veraset belgesini almak zorundadır.
MİRAS KALAN GAYRİMEKUL VE MENKUL MALLAR İÇİN HANGİ ÜLKENİN HUKUKU UYGULANIR? Almanya ile Türkiye arasında imzalanmış olan Konsolosluk Anlaşması ile terekenin paylaşımı hakkında uygulanacak kurallar düzenlenmiştir. Bu anlaşmaya göre terekede yer alan taşınmazlar hangi ülkede yer alıyorsa o ülkenin hukuku uygulanır. Bankada para, araba gibi taşınır mallar için ise miras bırakanın vatandaşı olduğu ülke hukuku uygulanmaktadır.
ÖLEN KİŞİ ADINA TAPU KAYDININ OLUP OLMADIĞINI NASIL ÖĞRENİRİM? Miras hukukunda uzman bir avukattan yardım alarak öğrenebilirsiniz. Mirasçı olduğunuzu gösteren veraset ilamı ile de tapu müdürlüğüne giderek tapu memuruna veraset ilamını göstererek miras bırakanın üzerinde taşınmaz kaydı olup olmadığını öğrenebilirsiniz.
ALMANYA’DA YAŞAYAN BİR ALMAN VATANDAŞI OLARAK TÜRKİYE’DE MİRASÇILIK BELGESİ (VERASET İLAMİ) NASIL ALABİLİRİM? Türkiye’de veraset ilamını noterler vermeye yetkilidir. Ancak mirasçılar arasında Türk vatandaşı olmayan var ise veraset ilamını noter veremez. Bu durumda kişi veraset ilamını almak için Sulh hukuk mahkemesinde mirasçılık belgesi davası açması gerekmektedir.
TÜRKİYE’DE MİRAS İŞLEMLERİ İÇİN BİR AVUKAT TUTMAM GEREKİR Mİ? Türkiye’de tüm miras işlemlerinizi kendiniz de yapabilirsiniz. Ancak avukat aracılığıyla yaparsanız veraset ilamı almak, tereke davası gibi davaların doğru şekilde açılarak yürütülmesini sağlayacak ve ileride hak kaybına uğramınızı önleyecektir.
ALMANYA’DA TAŞINMAZ MAL MİRAS KALDIYSA NASIL İNTİKAL ETTİREBİLİRİM? Miras bırakan Almanya’da ev, arsa, os gibi taşınmaz mal bıraktıysa mirasçıların Almanya’dan veraset ilamı almaları gerekmektedir. Miras bırakan Almanya’da araba, bankada para gibi taşınır mal bıraktıysa mirasçıların Türkiye’den alacakları veraset belgesini Almanya’da kullanabilmek için Apostil şerhi almaları gerekmektedir.
Burada Almanya’da taşınmaz mal nasıl intikal ettirilir anlatılmalı Almanya’da Türk vatandaşlarının taşınmaz mallarının (örneğin, ev veya arsa) mirasçılara intikali, Alman Medeni Kanunu (BGB – Bürgerliches Gesetzbuch) ve tapu sicil düzenlemeleri çerçevesinde gerçekleştirilir. Bu süreçte, Veraset Belgesi (Erbschein) alınması genellikle zorunludur.
Veraset Belgesi, mirasçıların taşınmaz üzerindeki haklarını resmi olarak belgelendiren bir mahkeme kararıdır ve tapu sicil işlemleri için gereklidir. Mirasçılar, yerel Sulh Mahkemesi’ne (Amtsgericht) başvurarak Veraset Belgesi talep edebilir. Başvuru sırasında Mirasçının kimlik belgeleri, Ölüm belgesi (Sterbeurkunde), Varsa, vasiyetname ve bunun mahkeme tarafından onaylanmış kopyası (Eröffnungsprotokoll) ibraz edilmelidir. Mirasçılar, taşınmaz malın yeni sahibi olarak tapu siciline (Grundbuch) kaydedilmek için ise şu belgeleri sunmalıdır:
- Veraset Belgesi (Erbschein) veya mahkeme onaylı vasiyetname,
- Ölüm belgesi
- Gerekli harç ve vergi ödeme belgeleri. Türk vatandaşları da Alman Miras Hukuku’na tabidir ve taşınmaz malların intikali için aynı prosedürleri izlemeleri gerekir. Bu süreç, hem Almanya’daki hem de Türkiye’deki hukuki düzenlemelerin dikkate alınmasını gerektirir.
VERASET İLAMINA APOSTİL ŞERHİ NASIL ALINIR? Apostil şerhini kısaca açıklayalım; kamu makamlarından alınan bir belgenin, yine o ülkenin makamları tarafından, yabancı ülkelerde geçerli olması için onaylandığı işleme apostil denir. Ancak bir belgeye apostil şerh konulduğu zaman diğer ülkelerde o belgenin otomatik olarak infaz edileceği anlamını çıkarmayalım. Örneğin Almanya’da boşanan kişiler boşanma kararına apostil şerhi koydurdukları zaman Türkiye’de de boşanmış sayılmayacaklardır. Türkiye’de bunun için tanıma – tenz prosedürünü takip etmeleri gerekmektedir.
Türkiye’de noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınmış veraset ilamı için apostil şerh alınarak bu belgenin yurtdışında geçerli olması sağlanacaktır. Aynı şekilde yurtdışında alınan bir belgenin de o belgeyi düzenleyen ülkenin makamlarınca apostil şerhi konularak Türkiye’de geçerli olması sağlanabilecektir. Veraset ilamına apostil şerhini, ağır ceza mahkemesinin bulunduğu adliyelerde adalet komisyon başkanlıklarından alabilirsiniz.
Apostil şerhinde olması gerekenler şunlardır:
- Belgenin hangi ülkede düzenlendiği
- Belgeyi imzalayanın kim olduğu
- Belgeyi imzalayan kişinin resmi sıfatı
- Belgede yer alan mührün hangi makam tarafından vurulduğu
- Belgeye mührü hangi makamın vurduğu
- Şerhin tarih, şerh numarası ve verildiği yer
- İşlemleri yapan makamın mührü veya kaşesi ile şerhi düzenleyen kişinin imzası yer almalıdır.
Burada anlattığımız zaman işlemler ve süreç hakkında bilgi vermeyi amaçlıyoruz. Miras ve intikali işlemleri tek bir işlem olmayıp hukuki bir süreçtir. Apostil dediğimiz zaman yalnızca o işlem söz konusu değildir. İşlemleri doğru ve en kısa zamanda sonuçlandırılmak hedeftir. Bu anlamda eğer hukuki süreç bir avukat ile takip ediliyorsa apostil işlemleri konusunda da o avukattan veya şerhin talep edildiği yerdeki avukatlardan yardım almak gerekmektedir. Basit hataların yapılması veya ihmal edilen işlemler nedeniyle maddi – manevi zarar olmadan avukat yardımına başvurmak tavsiye edilir.
TÜRKİYE’DE MİRAS İŞLEMLERİ İÇİN HANGİ BELGELERE İHTİYACIM VAR? Veraset ilamına ihtiyacınız var. Veraset ilamı noterlerden veya sulh hukuk mahkemesinden dava açmak suretiyle alabilirsiniz.
VERASET İLAMINI ALMANYA’DA NASIL TEMİN EDEBİLİRİM? Veraset ilamını alabilmek için ilgili mahkemeye başvurarak istenilen belgeleri doldurup göndermeniz gerekmektedir. Bazı mahkemeler Web Sitelerinde bulunan Belgelerinin doldurulmasını yeterli görürken, diğer mahkemeler şehsi durumunuzu anlatan bir ek-beyannamenın sunulmasını talep edebilir.